Advertentie
Bij Bowers & Wilkins verschijnt een nieuwe 800 Series niet ieder jaar. Zo’n generatie vraagt doorgaans vijf tot zes jaar onderzoek, ontwikkeling en voorbereiding van de productie. Vrijwel ieder stuk gereedschap in de fabriek is speciaal gemaakt. Een andere kastvorm betekent daarom niet alleen een nieuw ontwerp, maar ook nieuwe machines, processen en werkwijzen. Een verandering wordt pas doorgevoerd wanneer die aantoonbaar bijdraagt aan betere prestaties.
Andy Kerr, is de uiterst enthousiaste directeur van product marketing bij het merk en bespreekt de nieuwe serie, De positionering van de nieuwe 800 Series D5 is bewust nuchter: niet “de beste luidspreker ter wereld”, want zo’n claim is nauwelijks objectief te bewijzen, maar wel de beste luidspreker die Bowers & Wilkins op dit moment weet te maken. Zelfs de kostbaardere Nautilus wordt niet automatisch als beter beschouwd. Dat model is vooral duur door zijn arbeidsintensieve en unieke productieproces, terwijl het ontwerp inmiddels ruim dertig jaar oud is.
Vier ideeën vormen de kern van het verhaal achter de D5-generatie: het beste is opnieuw verbeterd, professionele studio’s vertrouwen erop, zestig jaar innovatie komt erin samen en iedere vorm is door functie bepaald. De 800 Series is het platform waarop prestaties zwaarder wegen dan een strak prijsplafond. Dat betekent niet dat kosten geen rol spelen, maar wel dat techniek en geluidskwaliteit het vertrekpunt zijn.
Ontwikkelen zonder vast recept
De ontwikkeling begint niet met één harde specificatie. Het team kijkt naar wat technisch al mogelijk is, welke technologie binnen enkele jaren haalbaar kan worden en wat de fabriek kan produceren. Daartussen bestaat voortdurend spanning. Sommige ideeën blijken te duur of nog niet maakbaar en verdwijnen tijdelijk op de plank, soms zelfs meerdere productgeneraties lang.
Ook het beoordelen van een luidspreker laat zich niet volledig in meetwaarden vangen. Een versterker kan gericht worden verbeterd op vervorming, vermogen of stroomlevering. Bij een luidspreker speelt daarnaast een menselijke vraag: klinkt een stem werkelijk als een stem en een instrument als een echt instrument? Een ontwerp kan op papier nauwelijks anders meten en toch overtuigender, opener en natuurlijker klinken. Daarom combineren de ingenieurs metingen met langdurige luistersessies door een kleine, ervaren groep. Die consistente werkwijze bewaakt het herkenbare karakter van het merk.
Bekende vorm, strakkere lijnen
Aan de buitenkant is de D5 vooral opgeruimder geworden. Metalen delen sluiten nauwer aan op de kast, zichtbare bevestigingspunten zijn weggewerkt achter magnetische platen en de plint volgt de vorm van de luidspreker beter. De stabiliserende delen zijn naar binnen gebracht en wielen en spikes vallen minder op.
Ook de afwerkingen zijn vernieuwd. Stealth Black is dieper en consistenter zwart, Warm White vervangt de koelere witte tint en wordt gecombineerd met champagnekleurige details. Daarnaast zijn er Light Walnut en Dark Walnut, waarbij die laatste Rosenut vervangt. Voor de centerspeakers is het aanbod beperkter doordat de constructie met samenkomend fineer in een lichte houtkleur geen nette rand zou opleveren.
Meer stijfheid, minder ongewenste energie
De grootste veranderingen zijn nauwelijks zichtbaar. De bekende turbinekop bestaat uit ongeveer achttien kilogram gegoten aluminium. Zijn massa en stijfheid beperken trillingen, bieden een nauwkeurige montageplaats voor de ontkoppelde middentoner en zorgen door de vrije plaatsing boven op de kast voor een brede afstraling.
Bij de 804, die geen vrijstaande turbinekop heeft, is nu een stijve aluminium constructie in de kast aangebracht. Daarmee profiteert ook dit model van een stevigere montage en betere ontkoppeling, al blijft het akoestische voordeel van een vrijstaande kop voorbehouden aan de grotere modellen. Nieuw ontworpen bovenplaten zijn dikker, zwaarder en op meer punten bevestigd. Verhoogde montagepunten laten de ontkoppeling effectiever werken.
De Matrix-versteviging in de kast is eveneens uitgebreid. Dikkere metalen secties, extra ribben en verstevigingsrails koppelen met de houten delen van de kast. Het doel is eenvoudig: hoe minder de achterkant en zijkanten meetrillen, hoe meer energie via de luidsprekerunits de kamer in gaat. De kast kleurt het geluid daardoor minder. Dempingsmateriaal op metalen onderdelen voorkomt bovendien dat deze gaan “ringen”.
Onderaan kreeg de plint een nieuwe vorm en een afgestemde massademper: een metalen massa op een verend element die ongewenst gedrag verder onder controle houdt. De extra constructiedelen maken de grotere modellen enkele kilo’s zwaarder, maar dat gewicht staat in dienst van stijfheid en rust.
Van tweeter tot wisselfilter
De tweeter behoudt zijn diamanten dome, maar de buisbelasting achter de unit is aangepast en het beschermrooster is opnieuw ontworpen. Het nieuwe patroon biedt een groter open oppervlak, waardoor meer van de dome hoorbaar wordt en ruimtelijkheid, hoogte en breedte zouden verbeteren. Het gepatenteerde rooster vergde tientallen ontwerpvarianten voordat de juiste vorm was gevonden.
De midden- en laagunits kregen verbeterde magneet- en motorsystemen. Nieuwe keramische onderdelen moeten vervorming verlagen en transiënten en dynamiek verbeteren. De membranen zelf zijn deels vertrouwd gebleven, waaronder de Continuum-conus, maar vrijwel alles eromheen is opnieuw bekeken.Ook de wisselfilters schuiven op richting het niveau van de eerdere Signature-uitvoering. Speciaal behandelde bypasscondensatoren, verbeterde hoofdcondensatoren, nieuwe bedrading en een veel stevigere aluminium montageplaat zijn nu breder toegepast. Grotere bevestigingen koppelen het filter steviger aan de kast. Het resultaat is geen enkele spectaculaire vondst, maar een lange reeks kleine en grote ingrepen die samen de prestaties verhogen.
Hogere prijs
De prijzen zijn gestegen door de verbeterde prestaties, constructie en afwerking. Tegelijk stelt het bedrijf dat een standaard 801 D5 beter presteert dan de duurdere 801 D4 Signature en daarmee juist meer waarde biedt. Een van de lastigste beslissingen betrof de nieuwe verstevigingsrails achter in de kast: niet zozeer vanwege de materiaalkosten, maar vanwege de ingrijpende gevolgen voor gereedschap en assemblage.
Voor de productie op lange termijn houdt Bowers & Wilkins onderdelen met een lange levertijd ruim op voorraad. Een groot magazijn biedt daarvoor capaciteit. De 800 Series wordt bovendien voor voorraad geproduceerd en niet uitsluitend op bestelling, waardoor de fabriek enige buffer heeft bij verstoringen in de aanvoer. Volledig uitsluiten kan het bedrijf die risico’s niet; wanneer een essentieel onderdeel ontbreekt, wordt de productie liever stilgelegd dan dat het ontwerp tussentijds wordt aangepast.
Bij een rondgang door de fabriek in het Zuiden van Engeland, zien we dat veel medewerkers met de hand aan de producten werken. Het laminaat van de speakers wordt geproduceerd in de fabriek, op een methode die het bedrijf leerde van een Deense meubelmaker. Het buitenwerk wordt met de hand gespoten en ook de drivers (B&W noemt het motoren) worden in de fabriek geconstrueerd. De andere speakerseries van het merk worden in een fabriek in China gebouwd. Een fabriek die volgens Kerr een 1-op-1 kopie is van de Engels fabriek.
Herkenbare vorm, nieuwe binnenkant
De 800 Series D5 is daarmee geen revolutie in uiterlijk, maar een grondige evolutie. De herkenbare vorm bleef omdat die nog altijd functioneert. Daaronder veranderden de constructie, ontkoppeling, demping, aandrijving, filters en afwerking vrijwel overal. Dat past bij de filosofie van Bowers & Wilkins: niets veranderen om nieuw te lijken, maar ieder onderdeel verbeteren wanneer dat hoorbaar of constructief zinvol is.
Uiteindelijk moet de nieuwe generatie niet alleen beter meten, maar vooral overtuigender klinken: groter, opener, dynamischer en minder als een kast. De fabriek laat zien hoeveel materiaal, vakmanschap en procesontwikkeling daarvoor nodig zijn. De luisterruimte moet vervolgens het laatste woord geven. Als we die betreden en de mogelijkheid krijgen om de nieuwe speakers te vergelijken met de voorgangers dan valt meteen op dat de definitie en de kracht enorm zijn toegenomen. Een flinke upgrade ten opzichte van de vorige serie.
Prijzen
De nieuwe modellen van Bowers en Wilkins zijn niet goedkoop. ALs je het budget hebt, dan raden we je aan om ze een keer te beluisteren.
- 801 D5 (vlaggenschip vloerstaander): 50.000 euro per paar
- 802 D5 (vloerstaander): 37.000 euro per paar
- 803 D5 (vloerstaander): 30.000 euro per paar
- 804 D5 (vloerstaander): 18.000 euro per paar
- 805 D5 (standaard/boekenplank): 12.000 euro per paar
- HTM81 D5 (middenkanaal): 12.000 euro per stuk
- HTM82 D5 (middenkanaal): 10.000 euro per stuk
