Advertentie
TikTok heeft formele overeenkomsten gesloten met meerdere grote investeerders als onderdeel van een plan om een Amerikaanse variant van de app op te zetten. Daarmee zet het platform een belangrijke stap richting het voorkomen van een verbod in de Verenigde Staten.
Volgens een interne memo die werd ingezien door The New York Times liet TikTok-ceo Shou Chew aan medewerkers weten dat het bedrijf bindende afspraken heeft gemaakt met drie partijen: softwaregigant Oracle, investeringsmaatschappij Silver Lake en het Emiratische fonds MGX. Samen moeten zij een nieuwe, in de VS gevestigde versie van TikTok gaan beheren.
Dat betekent echter niet dat de deal al rond is. De nieuwe investeerders zouden samen 45 procent van het eigendom krijgen. Hoe de resterende aandelen precies worden verdeeld, is op dit moment nog niet volledig duidelijk. “Er is nog werk aan de winkel,” schreef Chew in de memo.
Wettelijke druk vanuit Washington
De herstructurering is bedoeld om te voldoen aan een Amerikaanse federale wet die TikTok verplicht zijn Chinese eigendomsbelang terug te dringen, of anders het risico loopt om in de VS te worden verboden. Die wet werd vorig jaar aangenomen uit zorgen dat de Chinese overheid toegang zou kunnen krijgen tot gevoelige gebruikersdata of het platform zou kunnen inzetten voor beïnvloeding en propaganda.
Hoewel de wet formeel van kracht is, heeft Donald Trump de handhaving ervan meerdere keren uitgesteld. De nieuwe investeringsafspraken brengen TikTok dichter bij een oplossing voor een dossier dat inmiddels al meer dan zes jaar boven het bedrijf hangt.
TikTok telt meer dan 170 miljoen gebruikers in de Verenigde Staten en speelt een grote rol in de Amerikaanse populaire cultuur, het publieke debat en zelfs de politiek.
Zo ziet de eigendomsstructuur eruit
Volgens de memo weerspiegelt de huidige opzet grotendeels een dealstructuur waarover in september al werd gesproken. De nieuwe Amerikaanse TikTok-entiteit zou voor 50 procent in handen komen van nieuwe investeerders, waarbij Oracle, Silver Lake en MGX elk een belang van 15 procent krijgen. Wie de resterende 5 procent ontvangt, is nog niet bekend.
Daarnaast zouden aan ByteDance gelieerde bestaande investeerders samen 30,1 procent behouden, terwijl het Chinese moederbedrijf ByteDance zelf 19,9 procent zou aanhouden. Dat blijft net onder de wettelijke grens, die bepaalt dat maximaal 20 procent van TikTok in Chinese handen mag zijn.
Het is nog onduidelijk tegen welke waardering de Amerikaanse TikTok-activiteiten worden afgesplitst. In september werd door vicepresident J.D. Vance gesproken over een mogelijke waardering van 14 miljard dollar.
Data, algoritmes en moderatie onder Amerikaans toezicht
De nieuwe investeerdersgroep zou verantwoordelijk worden voor de beveiliging van Amerikaanse gebruikersdata, die opgeslagen zal worden in een cloudomgeving van Oracle. Ook het aanbevelingsalgoritme van TikTok, een van de kerncomponenten van het platform, zou opnieuw worden getraind op basis van Amerikaanse gebruikersdata.
Daarnaast zou de Amerikaanse entiteit zeggenschap krijgen over contentmoderatie, een punt dat al jaren gevoelig ligt bij Amerikaanse beleidsmakers.
Waarom Oracle de sleutelrol speelt
De opvallendste partij in dit geheel is zonder twijfel Oracle. Officieel treedt het bedrijf op als technologiepartner en minderheidsinvesteerder, maar in de praktijk vormt Oracle het anker dat het politieke vertrouwen moet afdwingen.
Oracle krijgt de verantwoordelijkheid over de opslag en beveiliging van Amerikaanse gebruikersdata. Daarmee kan Washington stellen dat gevoelige gegevens niet langer onder Chinese infrastructuur vallen. Die rol is cruciaal: zonder een Amerikaanse techgigant als “trusted intermediary” zou een deal vrijwel kansloos zijn.
Daarnaast speelt Oracle een indirecte rol bij Tik Tok's aanbevelingsalgoritme voor de VS-gebruiker. Dat algoritme wordt opnieuw getraind op Amerikaanse data en valt onder toezicht van de nieuwe entiteit. Hoewel Oracle formeel geen zeggenschap krijgt over de code zelf, fungeert het bedrijf als technisch en juridisch vangnet, vergelijkbaar met de rol die het eerder al speelde bij het zogeheten Project Texas.
Strategisch is dit voor Oracle aantrekkelijk. Het bedrijf positioneert zich steeds nadrukkelijker als infrastructuurleverancier voor geopolitiek gevoelige platforms, zonder zelf eindverantwoordelijkheid te dragen voor content of productontwikkeling. Tegelijk verstevigt het zijn positie tegenover concurrenten als AWS en Google Cloud, die politiek minder neutraal worden gezien.
Voor TikTok is Oracle daarmee geen gewone investeerder, maar een partij om aan te tonen dat TikTok zelf betrouwbaar is.
China moet nog instemmen
Een cruciale factor blijft de houding van Beijing. In 2020 paste China zijn exportregels aan, waardoor technologie zoals algoritmes onder exportcontrole valt. Dat geeft de Chinese overheid effectief een veto over deals waarbij dergelijke technologie wordt overgedragen of gelicentieerd.
Trump verklaarde in september dat de Chinese president Xi Jinping tijdens een telefoongesprek akkoord zou zijn gegaan met het raamwerk van een TikTok-deal. Chinese staatsmedia waren daar terughoudender over, al leek Xi wel open te staan voor een commerciële oplossing.
Volgens Chew is het de bedoeling dat de deal op 22 januari wordt afgerond, één dag voor de nieuwste deadline waarop TikTok een nieuwe eigenaar moet hebben gevonden of anders in de VS offline dreigt te gaan.