Advertentie
De Europese Commissie wil met een nieuwe wet optreden tegen manipulatieve verkoopstrategieën, verborgen kosten en online abonnementen die moeilijk op te zeggen zijn. Op 11 november 2026 presenteerde de Commissie haar ontwerp voor de Digital Fairness Act (DFA), die de consumentenbescherming op het internet grondig moet herzien. De geplande voorschriften hebben onder meer betrekking op webwinkels, sociale netwerken, streamingdiensten en videogames. Volgens berekeningen van de Commissie zouden consumenten in de Europese Unie hierdoor jaarlijks tot 13,7 miljard euro kunnen besparen.
De nadruk ligt op zogenaamde dark patterns. Hieronder verstaat de EU manipulatieve ontwerpmethoden waarmee websites en applicaties hun gebruikers ertoe aanzetten beslissingen te nemen die zij anders wellicht niet zouden hebben genomen. Hieronder vallen bijvoorbeeld misleidende vermeldingen over zogenaamde beperkte voorraden, opdringerig aanzetten tot een aankoop of opzettelijk ingewikkeld opgezette opzeggingsprocedures. Dergelijke mechanismen zullen in de toekomst uitdrukkelijk worden verboden.
De Commissie wil daartoe een lijst met ontoelaatbare ontwerpmethoden opnemen in het Europese consumentenrecht. Bedrijven mogen dan bijvoorbeeld niet meer beweren dat een product bijna uitverkocht is, als deze bewering niet klopt. Ook kunstmatig gecreëerde tijdsdruk, bijvoorbeeld door misleidende aftelweergaven of voortdurend herhaalde vermeldingen van schaarste, zal onder de nieuwe verboden vallen.
Verdere beperkingen hebben betrekking op de vormgeving van keuzemogelijkheden. Zo mogen aanbieders geen extra producten of diensten meer in het winkelmandje plaatsen via vooraf geactiveerde opties. Zo wil de EU voorkomen dat consumenten door denigrerende bewoordingen worden afgeschrikt om een weigering uit te spreken. Knoppen met uitspraken als "Ik houd niet van goede aanbiedingen" of emotionele verwijzingen naar een ongewenste opzegging moeten daarmee tot het verleden behoren.
Een ander aandachtspunt betreft digitale abonnementen. Volgens de Europese Commissie is het afsluiten van een contract op internet vaak aanzienlijk eenvoudiger dan de latere opzegging ervan. Terwijl betaalde aanbiedingen met slechts enkele muisklikken kunnen worden geactiveerd, moeten gebruikers voor de beëindiging ervan soms meerdere subpagina’s bezoeken of extra bevestigingsstappen doorlopen. De Digital Fairness Act moet dergelijke verschillen beperken en de opzegging van digitale overeenkomsten aanzienlijk vereenvoudigen.
De voorschriften voor gratis proefabonnementen zullen bijzonder streng zijn. Aanbieders moeten hun klanten dan tijdig en duidelijk informeren over het einde van een gratis proefperiode. Bovendien moeten consumenten uitdrukkelijk instemmen met een daaropvolgende betaalde voortzetting. Een automatische omzetting naar een betaald abonnement, die uitsluitend berust op het uitblijven van een opzegging, zou daarmee niet langer toegestaan zijn.
