Advertentie
De Autoriteit Consument & Markt (ACM) is sinds 21 november officieel verantwoordelijk voor het toezicht op de naleving van de Europese Data Act. Met de inwerkingtreding van de Nederlandse uitvoeringswet krijgt de toezichthouder nieuwe bevoegdheden om toe te zien op correcte omgang met data uit slimme apparaten en op eerlijke marktwerking binnen de cloudsector.
De Data Act moet gebruikers – zowel consumenten, bedrijven als overheden – meer controle geven over gegevens die worden verzameld door verbonden apparaten, zoals zonnepanelenomvormers en auto’s. Waar deze data eerder vaak uitsluitend toegankelijk waren voor fabrikanten, krijgen gebruikers nu recht op inzage en de mogelijkheid om gegevens te delen met een bedrijf naar keuze. Zo kan een autobezitter de data van zijn voertuig bijvoorbeeld aan een willekeurige garage verstrekken, zonder afhankelijk te zijn van de merkdealer.
Daarnaast verplicht de wet cloudproviders om overstapdrempels te verlagen en koppelingen tussen diensten te vergemakkelijken. Door betere interoperabiliteit moeten gebruikers clouddiensten eenvoudiger kunnen combineren of van aanbieder kunnen wisselen.
De ACM gaat toezien op bedrijven die slimme apparaten leveren of clouddiensten aanbieden vanuit Nederland. Daarbij kijkt de toezichthouder onder meer naar de transparantie over welke data worden verzameld en hoe de toegang daartoe wordt geregeld. In 2026 volgt gerichte voorlichting en onderzoek naar de naleving van deze informatieverplichtingen. Ook zoekt de ACM de dialoog met de cloudsector om overstapbelemmeringen in kaart te brengen.
Om bedrijven te helpen met de nieuwe verplichtingen ontwikkelt de ACM diverse voorlichtingsmaterialen. In september verscheen al een conceptleidraad over de Data Act, die momenteel ter consultatie ligt bij marktpartijen. Deze leidraad moet bedrijven ondersteunen bij zowel naleving als het benutten van nieuwe datagedreven mogelijkheden.
Bedrijven en consumenten die vermoeden dat hun rechten worden geschonden – bijvoorbeeld doordat zij geen toegang krijgen tot data van een slim apparaat of hinder ervaren bij overstappen tussen clouddiensten – kunnen dit melden bij de ACM. De signalen worden gebruikt om effectief toezicht en handhaving binnen Nederland en de EU te ondersteunen.