Gameconsoles

Dit is waarom uitgevers maar wat graag afscheid nemen van PlayStation-discs

De beslissing van Sony om de productie van fysieke game-discs voor nieuwe PlayStation-games vanaf januari 2028 volledig stop te zetten, heeft niet alleen gevolgen voor gamers. Ook uitgevers hebben een duidelijke financiële reden om de overstap naar digitale distributie te omarmen. Volgens een rapport van Game File kost een fysieke uitvoering van een AAA-game met een verkoopprijs van 80 dollar ongeveer 15 tot 20 procent van de verkoopprijs. Dat komt neer op 12 tot 16 dollar per fysieke kopie.

De genoemde kosten omvatten meer dan alleen het persen van de disc. Ook productie, verpakking, distributie en andere kosten rond fysieke exemplaren spelen mee. Bij een game waarvan bijvoorbeeld 10 miljoen exemplaren volledig fysiek worden verkocht, zou het theoretische besparingspotentieel daarmee kunnen oplopen tot 160 miljoen dollar. Dat bedrag moet wel met enige voorzichtigheid worden geïnterpreteerd. Niet iedere verkochte game wordt volledig fysiek verkocht en de daadwerkelijke kostenstructuur verschilt per uitgever, game en markt. Het gaat dus om een berekening op basis van de percentages uit het rapport en niet om een bedrag dat iedere uitgever daadwerkelijk in zijn zak houdt.

Sony maakte begin juli bekend dat vanaf januari 2028 geen fysieke game-discs meer worden geproduceerd voor nieuwe games die op PlayStation verschijnen. Nieuwe titels worden vanaf dat moment digitaal via de PlayStation Store aangeboden. Ook fysieke winkelverkoop blijft mogelijk, maar in digitale vorm, bijvoorbeeld met een downloadcode. Bestaande games die al fysiek verschijnen vóór de overgang vallen buiten deze maatregel. De beslissing betekent een belangrijke verandering voor de consolemarkt. Waar een fysieke game jarenlang een standaardonderdeel van een nieuwe release was, wordt een disc op PlayStation vanaf 2028 een uitzondering.

De ontwikkeling staat bovendien niet op zichzelf. Take-Two-topman Strauss Zelnick stelde onlangs dat meer dan 90 procent van de activiteiten van het bedrijf digitaal wordt gedistribueerd. Take-Two verdedigde daarmee ook de keuze om Grand Theft Auto VI zonder traditionele fysieke disc uit te brengen. Fysieke edities kunnen volgens Zelnick in de toekomst nog wel blijven bestaan, maar eerder als nicheproduct.

Voor uitgevers zijn de lagere productiekosten aantrekkelijk, maar voor consumenten verdwijnen daarmee ook enkele voordelen van fysieke games. Een fysieke kopie kan worden doorverkocht, uitgeleend of verzameld. Bij volledig digitale distributie verdwijnt die mogelijkheid grotendeels en wordt de consument afhankelijker van de digitale winkel en het account waarmee een game is aangeschaft.

Daarmee speelt ook het onderwerp gamepreservation een steeds grotere rol. Wanneer een game alleen digitaal beschikbaar is en een uitgever of platformhouder de verkoop en ondersteuning ervan beëindigt, kan het aanzienlijk moeilijker worden om de titel in de toekomst legaal te blijven spelen.

De discussie over het verdwijnen van fysieke games draait daarom niet alleen om nostalgie. Voorstanders van fysieke media wijzen ook op eigendom, de tweedehandsmarkt en de mogelijkheid om games onafhankelijk van een digitale winkelomgeving te bewaren. De recente rechtszaak rond Sony in Nederland laat zien dat dit onderwerp inmiddels ook juridisch steeds relevanter wordt.