Advertentie
De wereldwijde pc-markt is in het derde kwartaal van 2026 fors gekrompen. Omdia becijfert een daling van 21,2 procent op jaarbasis tot 58,1 miljoen geleverde desktops, laptops en workstations. IDC komt uit op een vergelijkbare krimp van 20,1 procent tot 62,7 miljoen stuks. Vooral hoge geheugen- en opslagprijzen en grote voorraden uit de eerste jaarhelft drukken de markt.
Volgens Omdia gaat het om de sterkste jaarlijkse daling sinds het eerste kwartaal van 2023. Het onderzoeksbureau telde 46,4 miljoen geleverde notebooks, 20,6 procent minder dan een jaar eerder. Desktop- en workstationleveringen daalden met 23,5 procent tot 11,7 miljoen stuks.
IDC zag dezelfde trend. Het onderzoeksbureau schat dat wereldwijd 62,7 miljoen pc's zijn verscheept, tegenover 78,5 miljoen in hetzelfde kwartaal vorig jaar. Daarmee kromp de markt bovendien met ongeveer 9 procent tegenover het tweede kwartaal, ondanks dat het derde kwartaal door onder meer back-to-schoolverkopen normaal relatief sterk is.
Pc's werden eerder ingekocht vanwege verwachte prijsstijgingen
Een belangrijke oorzaak ligt volgens beide marktonderzoekers in de eerste helft van het jaar. Pc-fabrikanten, distributeurs en zakelijke klanten haalden aankopen naar voren omdat ze verdere prijsstijgingen en tekorten aan componenten verwachtten.
Daardoor waren de voorraden in het derde kwartaal relatief groot, terwijl de daadwerkelijke vraag juist afnam. Tegelijk zijn hogere componentprijzen inmiddels volledig doorgerekend in de winkelprijzen, aldus Omdia.
Het bureau wijst vooral naar DRAM en ssd-opslag. Die componenten zouden inmiddels bijna 40 procent van de materiaalkosten van een gemiddelde pc vertegenwoordigen, tegenover ongeveer 15 procent onder normalere marktomstandigheden.
IDC waarschuwde eerder al dat de wereldwijde geheugenvoorraad naar verwachting tot ver in 2027 onder druk blijft staan. Het onderzoeksbureau verwacht voor heel 2026 een daling van 11,3 procent in pc-leveringen en een stijging van de gemiddelde verkoopprijs met 18,3 procent.
AI-datacenters vergroten druk op geheugenmarkt
De sterke groei van AI-datacenters speelt daarbij een belangrijke rol. Fabrikanten van geheugen verschuiven capaciteit naar producten met hogere marges, waaronder high-bandwidth memory voor AI-accelerators.
Samsung meldde deze week bijvoorbeeld sterk gestegen resultaten door de grote vraag naar DRAM en HBM voor AI-systemen. Die vraag draagt tegelijkertijd bij aan tekorten en prijsstijgingen in andere productcategorieën, waaronder pc's en smartphones.
Dat levert een opvallende tegenstelling op voor de pc-industrie. Fabrikanten en Microsoft zetten juist zwaar in op lokale AI als reden om nieuwe computers te kopen, maar dezelfde AI-boom maakt de benodigde hardware ook duurder.
Microsoft presenteerde begin oktober zijn strategie voor zogeheten hybrid intelligence, waarbij AI-taken afhankelijk van de workload lokaal op een pc of in de cloud worden uitgevoerd. Voor zware lokale modellen zijn echter grote hoeveelheden geheugen nodig. Microsoft's nieuwe Surface Laptop Ultra kan bijvoorbeeld met maximaal 128GB unified memory worden uitgerust.
Optimalisaties zoals die van Windows 11 moeten soelaas brengen
Microsoft werkt tegelijkertijd aan prestatieverbeteringen in Windows 11. Het bedrijf zegt sinds begin dit jaar extra aandacht te besteden aan snelheid, betrouwbaarheid en geheugengebruik van onder meer Search en Verkenner.
Een nieuwe Windows Search-interface die momenteel bij Insiders wordt getest, gebruikt WinUI 3 en moet volgens Microsoft sneller en efficiënter met geheugen omgaan.
Die optimalisaties worden belangrijker nu fabrikanten door de hoge geheugenprijzen opnieuw goedkopere configuraties moeten overwegen. Ze veranderen echter niets aan de fundamentele oorzaak van de huidige marktproblemen: DRAM en flashopslag blijven duur en de pc-industrie verwacht op korte termijn geen terugkeer naar de prijzen van 2025.
Omdia verwacht dat de malaise in het vierde kwartaal aanhoudt. Het bureau voorziet voor die periode zelfs een daling van ongeveer 24 procent op jaarbasis. Ook 2027 zou nog een moeilijk jaar voor de pc-markt worden.
