Advertentie
Opslag- en geheugenprijzen stijgen snel door AI-vraag en beperkte productie
In Japan grijpen pc-winkels in tegen een nieuwe golf van hamsteren. De schappen in Akihabara, het mekka voor hardwareliefhebbers, raken leeg door tekorten aan SSD’s, harde schijven en RAM. De oplossing: klanten mogen nog maar een beperkt aantal componenten kopen, tenzij ze meteen een volledige pc aanschaffen. Wat lokaal begint, kan wereldwijd gevolgen hebben.
Tekorten zorgen voor paniek in Akihabara
In de bekende elektronicawijk Akihabara in Tokio hangen inmiddels bordjes bij de toonbank: klanten mogen nog maar een beperkt aantal SSD’s, harde schijven en RAM-modules tegelijk kopen. De maatregel moet hamsteren voorkomen, nu de tekorten aan opslag en geheugen opnieuw toenemen.
Bij sommige winkels geldt een limiet van acht producten per categorie per klant, terwijl anderen het nog strenger aanpakken en hooguit twee SSD’s of SO-DIMM’s en vier RAM-modules per persoon toestaan. Alleen wie een volledige pc koopt, mag een ruimer aantal componenten meenemen. Winkeliers hopen zo te voorkomen dat grote kopers en doorverkopers hun schaarse voorraad opkopen en de markt verstoren. De leveringen van bepaalde modellen zijn bovendien stopgezet door distributeurs, en het is nog onduidelijk wanneer de bevoorrading weer op gang komt.
AI en DDR5 zetten de markt op spanning
De oorzaak van het tekort ligt bij een combinatie van factoren. De wereldwijde vraag naar geheugen en opslag is explosief gestegen door de groei van AI-datacenters, die enorme hoeveelheden DRAM en NAND-geheugen opslokken. Fabrikanten verschuiven hun productiecapaciteit richting deze lucratieve markt, waardoor er minder aanbod overblijft voor de traditionele pc-sector.
Tegelijkertijd zitten veel consumenten en bedrijven midden in de overgang van DDR4- naar DDR5-geheugen, wat de balans in de toeleveringsketen verder verstoort. Het gevolg is dat de prijzen van geheugenmodules in korte tijd met tientallen procenten zijn gestegen — in sommige gevallen zelfs verdubbeld ten opzichte van begin dit jaar.
Upgraden wordt moeilijker
Voor de doorsnee consument of hobbybouwer betekent dit dat upgraden lastiger wordt. Waar je vroeger nog even snel een extra SSD of geheugenkit kon meenemen bij een lokale pc-winkel, moet je nu geluk hebben dat er überhaupt voorraad is. De koppeling van hogere aankooplimieten aan de aanschaf van een volledige pc is bovendien een opvallende zet: winkels proberen klanten zo richting complete systemen te duwen in plaats van losse onderdelen.
Dat helpt enerzijds om de voorraad eerlijker te verdelen, maar het laat ook zien dat winkels zich proberen te wapenen tegen een markt die steeds onvoorspelbaarder wordt. Voor de consument is het echter frustrerend: je betaalt meer, krijgt minder keuze, en de spontane upgrade wordt plots een logistieke puzzel.
Tijd om snel nog wat reepjes in te slaan?
Wereldwijde gevolgen
Hoewel de situatie zich voorlopig vooral in Japan afspeelt, is de impact in de toekomst wellicht breder voelbaar. De toeleveringsketen voor chips, geheugen en opslag is sterk verweven, en wat in Azië gebeurt, heeft vaak binnen enkele weken invloed op prijzen en beschikbaarheid in Europa.
Voor wie van plan is binnenkort een pc te upgraden of een NAS uit te breiden, kan het dus slim zijn niet te lang te wachten. Zodra distributeurs in Europa dezelfde druk voelen, zullen ook hier de prijzen verder stijgen en de levertijden oplopen.
Van commodity naar schaarste
Wat in Akihabara gebeurt, is een signaal van iets groters. Opslag en geheugen waren jarenlang stabiele, bijna vanzelfsprekende componenten: je koos simpelweg het snelste of goedkoopste model. Maar nu de AI-hausse een steeds groter deel van de productie opslorpt, gedragen deze onderdelen zich plots als schaarse grondstoffen.
Voor consumenten en pc-bouwers betekent dat: beter plannen, sneller beslissen en rekening houden met prijsschommelingen die niet meer zomaar verdwijnen. De tijd dat je “later wel even” kon upgraden, lijkt voorlopig voorbij.
Als de huidige vraag naar DRAM en NAND-geheugen aanhoudt, zal de markt pas in de tweede helft van 2026 enig herstel zien. Analisten verwachten dat fabrikanten zoals Samsung, SK Hynix en Micron pas volgend jaar hun productiecapaciteit kunnen uitbreiden, en dat nieuwe fablijnen pas in 2026 echt operationeel zijn. Tot die tijd blijft het aanbod krap — zeker nu AI-trainingen steeds meer rekenkracht én geheugen vereisen.
Dat betekent dat prijzen van DDR5 waarschijnlijk hoog blijven, met mogelijke pieken tot het tweede kwartaal van 2025. Voor SSD’s is de situatie iets minder nijpend: fabrikanten kunnen de productie sneller bijsturen, maar ook hier blijven de marges beperkt. Vooral high-end PCIe 5.0-drives zullen schaars blijven, terwijl oudere PCIe 4.0-modellen waarschijnlijk de nieuwe “sweet spot” vormen voor consumenten.
Wie in de komende maanden wil upgraden, doet er dus goed aan om niet te wachten op lagere prijzen. De kans is groot dat de markt pas afkoelt nadat de huidige AI-hausse stabiliseert — en dat lijkt voorlopig nog niet aan de orde.