Advertentie
ASML ziet nauwelijks vraag vanuit Europa naar nieuwe chipmachines. In het tweede kwartaal van 2026 kwam geen enkel deel van de omzet uit de verkoop van nieuwe lithografiesystemen aan Europa of de bredere EMEA-regio. ASML-bestuurder Frank Heemskerk waarschuwde deze week dat Europa daardoor onvoldoende profiteert van de wereldwijde investeringsgolf in nieuwe chipfabrieken.
ASML rapporteerde in het tweede kwartaal van 2026 €6,6 miljard aan omzet uit systemen. Daarvan kwam 43 procent uit Zuid-Korea, 30 procent uit Taiwan, 14 procent uit China, 9 procent uit de Verenigde Staten en 4 procent uit Japan. Europa kwam uit op 0 procent, net als in het eerste kwartaal. Dat betekent overigens niet dat ASML helemaal geen omzet in Europa behaalt: het gaat specifiek om de omzet uit nieuwe lithografiesystemen. De omzet uit onderhoud en andere diensten valt hier niet onder.
Volgens Heemskerk komt de lage Europese vraag vooral doordat er momenteel relatief weinig nieuwe geavanceerde chipfabrieken worden gebouwd. De grootste investeringen in moderne logic- en memoryfabrieken vinden plaats in Taiwan, Zuid-Korea en de Verenigde Staten. Juist deze fabrieken gebruiken grote aantallen geavanceerde EUV- en DUV-systemen van ASML. EUV-systemen waren in het tweede kwartaal goed voor 57 procent van de omzet uit ASML-systemen.
Europa beschikt ondertussen wel degelijk over een omvangrijke halfgeleiderindustrie. Bedrijven als Infineon, STMicroelectronics, GlobalFoundries, Bosch en NXP produceren hier chips, maar richten zich voor een belangrijk deel op automotive, industrie, analoge chips en vermogenselektronica. Daarvoor zijn eveneens lithografiesystemen nodig, maar doorgaans niet de nieuwste en duurste EUV-machines die nodig zijn voor de meest geavanceerde productieprocessen.
Ook worden er in Europa nieuwe fabrieken gebouwd. In Dresden werkt ESMC, een joint venture van TSMC, Bosch, Infineon en NXP, aan een fabriek met een investering van meer dan €10 miljard. De eerste productieapparatuur moet daar in 2027 worden geïnstalleerd. De fabriek gaat aanvankelijk onder meer 28/22nm- en 16/12nm-processen produceren. Dat zijn belangrijke technologieën voor industriële en automotive toepassingen, maar ze vereisen niet dezelfde hoeveelheid EUV-lithografie als 2nm-, 3nm- of 5nm-productie.
Een belangrijke gemiste investering is bovendien het eerder geplande Intel-project in Magdeburg. Intel annuleerde de bouw van de twee geplande fabrieken in Duitsland in juli 2025. Een project van die omvang had potentieel voor een aanzienlijke vraag naar geavanceerde lithografiesystemen gezorgd.
De ontwikkeling staat haaks op het oorspronkelijke doel van de European Chips Act. De Europese Unie wilde het Europese aandeel in de wereldwijde chipproductie tegen 2030 verhogen naar 20 procent. Volgens de Europese Rekenkamer werd in 2025 echter geschat dat Europa onder de toenmalige omstandigheden op ongeveer 11,7 procent zou uitkomen. Onder meer de omvang van benodigde investeringen, hoge energiekosten en het tekort aan technisch personeel werden daarbij als problemen genoemd. De Europese Commissie heeft in juni 2026 een voorstel voor een Chips Act 2.0 gepresenteerd, met meer aandacht voor geavanceerde productie en het verminderen van strategische afhankelijkheden.
Voor ASML zelf betekent de lage Europese verkoop niet dat Europa onbelangrijk is. Het bedrijf heeft juist een zeer omvangrijke Europese toeleveringsketen. Van de ongeveer 5.100 leveranciers van ASML bevinden zich er circa 1.600 in Nederland en nog eens 700 elders in Europa. In 2025 was ongeveer 81 procent van het inkoopvolume afkomstig uit Nederland en de overige EMEA-regio. Europese bedrijven leveren onder meer zeer gespecialiseerde onderdelen voor de lithografiesystemen.
De 0 procent Europese omzet uit nieuwe ASML-systemen in de eerste twee kwartalen van 2026 vormt daarmee vooral een signaal over waar momenteel in nieuwe geavanceerde chipproductie wordt geïnvesteerd. Europese fabprojecten zijn er wel, maar bevinden zich deels nog in de opbouwfase of richten zich op productietechnologieën waarvoor minder geavanceerde EUV-systemen nodig zijn. Tegelijkertijd blijft de Europese toeleveringsindustrie nauw verbonden met ASML en profiteert zij van de wereldwijde vraag naar de machines van het Nederlandse bedrijf.
